England kreeg in de late-summer-serie tegen Sri Lanka een voorproefje van het leven na Adil Rashid, en het team won de serie gewoon. Verrassend genoeg, gezien hoe lang Rashids afscheid als een soort doemscenario werd behandeld, ging het leven gewoon door.
Dat betekent niet dat de belangrijke rol van Rashid de afgelopen tien jaar wordt gebagatelliseerd, of dat zijn vertrek, wanneer het uiteindelijk komt, geen problemen zal opleveren. Geen enkele speler heeft voor England meer wickets genomen in T20I’s dan Rashid. Bovendien nadert hij in het 50-overformaat snel het record van Jimmy Anderson. Met 153 T20I’s op zijn naam is de op een na meest ervaren spinner in de Engelse aanval na Rashid Liam Dawson, die er 39 speelde.
In de ODI-serie waarin Rashid ontbrak, leunde England sterk op de snelle bowlers. Rashid zelf gooide in de driewedstrijden T20I-serie slechts zeven overs. Het lichtpuntje was dat Will Jacks de zevende Engelse spinner werd die een vijfwicketopbrengst in een ODI haalde. Rashid deed dat zelf al twee keer.
Wie volgt Rashid op?
De algemene onrust over het leven na Rashid komt voort uit het gebrek aan gespecialiseerde leg-spinners die hem kunnen opvolgen. Daarom is er zoveel vertrouwen gesteld in Rehan Ahmed, sinds hij nog een tiener was, ondanks het gebrek aan prestaties die dat vertrouwen rechtvaardigen. Tegen Sri Lanka kreeg Rehan voor het eerst echt de kans om te laten zien dat hij terecht als opvolger van Rashid werd gezien. In plaats daarvan liet hij juist zien hoe anders de witte-baloploegen van England eruit zullen moeten zien wanneer Rashid er niet meer bij is, zonder die betrouwbare en altijd aanwezige bron van overs en wickets.
Het sleutelwoord is anders. Rashids werkwijze verschilt van die van de meeste andere leg-spinners in het internationale cricket van vandaag. Tijdens het T20 World Cup eerder dit jaar gooide Rashid meer leveringen onder de 80 km/u dan welke andere spinner ook. Hij gooide ook voller dan al zijn collega’s, waardoor hij zijn kenmerkende late dip kon gebruiken om de ogen van de slagman te laten schitteren. En als de late dipper de batter niet te pakken krijgt, doet de snellere bal dat wel. Belangrijker nog: geen enkele spinner in het toernooi nam meer wickets tegen een lagere economy rate.
Vergeleken met de andere Engelse spinners heeft niemand van hen Rashids klasse, en niemand bowlt vergelijkbaar met hem. Rehan gooit aanzienlijk sneller dan Rashid en genereert niet dezelfde dip. “De meeste leg-spinners over de hele wereld hebben de afgelopen zes à zeven jaar succes gehad door het tegenovergestelde te doen van wat Rashid doet, namelijk sneller gooien, stump-to-stump”, zei Rehan eerder dit jaar. “Maar dat hij het zo doet en zo moedig is, en het meestal goed krijgt, dat is ongelooflijk.”
Leeftijd en ervaring
Een deel van Rashids eigenheid is beschermd door het andere pad dat hij heeft gevolgd in vergelijking met andere leggies die hun fortuin hebben verdiend met mysterieuze spin over de hele wereld. Rashid heeft juist relatief weinig T20-franchisecricket gespeeld. In het afgelopen jaar beperkten zijn optredens buiten England zich tot The Hundred en een verblijf van drie weken in de ILT20, in een gat in de witte-balkalender van England tijdens The Ashes. Misschien heeft het beperkte cricket dat hij buiten zijn interlandverplichtingen speelt hem geholpen om door te spelen, nu hij op 38-jarige leeftijd nadert naar zijn veertigste verjaardag.
Leeftijdsmijlpalen fungeren bij spinners bovendien vaak niet als scherpe grens zoals bij andere specialismen. Imran Tahir, 47 jaar, blijft een vaste keuze op franchiseveilingen. Mohammad Nabi speelt nog steeds voor Afghanistan op 41-jarige leeftijd, en Sikandar Raza stond vorige april, op zijn veertigste verjaardag, bovenaan de ICC-ranglijst voor T20I-allrounders. Hoewel het einde van de WK-cyclus 2023-2027 de opvolgingsplanning van Rashid in sommige opzichten urgenter heeft gemaakt, is het niet ondenkbaar dat Rashid nog steeds wickets voor England zal nemen op het WK van 2031.
Met leeftijd en volwassenheid komen ook voordelen die de jongere generatie Engelse spinners vaak niet bereikt, die al te vaak wordt weggezet terwijl ze nog in de vroege tot midden twintig zitten. In een interview met Cricinfo eerder dit jaar zei Rashid: “Op jouw leeftijd weet je dat dingen soms meezitten en soms niet. Ik denk ook dat je helderder nadenkt over hoe je je moet aanpassen aan een situatie en wat er op dat moment, op die pitch, nodig is. Al die dingen komen erbij, die je als jongere misschien nog niet weet.”
Het antwoord ligt al voor het oprapen
Op een bepaalde manier heeft England echter al een antwoord gevonden op wat er daarna komt. Bij gebrek aan spinners in alle formats hebben spin-bowlende allrounders de gaten opgevuld en een grotere rol met de bal op zich genomen. Geen enkele bowler heeft dit jaar meer overs voor England in ODI’s gegooid dan Will Jacks. Batting-allrounder James Coles is opgenomen in de ODI-selectie van England voor de komende tri-series in Pakistan, terwijl de herintreding van Mason Crane na negen jaar samenviel met een sterk binnenlands seizoen met de bat. De aantrekkingskracht van Rehan draait om zijn vermeende veelzijdigheid, waardoor hij twee keer voor England in ODI’s als openingsslagman is opgetreden.
Niets laat beter zien hoe uitzonderlijk de kwaliteit en het lange carrièreverloop van Rashid zijn, dan het zoeken van England naar zijn vervanger en hoe ver vooruit ze daarmee zijn begonnen. Toch is er geen hogere lof dan dit: wanneer Rashid uiteindelijk de stap zet, zal England de manier waarop het witte-baloried speelt volledig moeten herzien.